Aby suplementacja kolagenu była skuteczna i faktycznie wpływała na głębsze warstwy skóry, niezbędne jest, by kolagen pokonał barierę jelitową i przedostał się do krwioobiegu. Proces ten rozpoczyna się już w układzie pokarmowym, gdzie pod wpływem różnych enzymów – takich jak proteazy trzustkowe, enzymy rąbka szczoteczkowego jelita cienkiego oraz peptydazy – kolagen pochodzący z pożywienia lub suplementów zostaje rozłożony do dipeptydów, tripeptydów oraz wolnych aminokwasów. To właśnie te najmniejsze cząsteczki mają największą szansę na skuteczne przeniknięcie do krwi, a następnie do skóry i innych tkanek potrzebujących wsparcia.
Jak organizm trawi hydrolizat kolagenu?
Pierwszy etap trawienia polega na rozpadzie części hydrolizowanego kolagenu lub pokarmu bogatego w kolagen do dipeptydów i tripeptydów czyli wolnych aminokwasów. W tym procesie bierze udział kilka proteaz w organizmie człowieka, tzn:
- proteazy trzustkowe;
- proteazy rąbka szczoteczkowego jelita cienkiego;
- peptydazy.
Gdzie dokładnie wchłania się hydrolizat kolagenu?
Komórki nabłonkowe jelita są głównym miejscem wchłaniania oligopeptydów kolagenowych. Do krwi transportowane są transportem transkomórkowym za pośrednictwem przenośnika białkowego znajdującego się w rąbku szczoteczkowym błony jelita cienkiego, który odpowiedzialny jest za absorpcję białka w przewodzie pokarmowym (PEP-1), szlakiem transcytotycznym, o którym wiadomo, że jest używany do transportu makrocząsteczek (takich jak białka).
Czy rozmiar peptydów kolagenu ma znaczenie?
Rozmiar peptydów i wolnych aminokwasów kolagenu podaje są w daltonach (Da) lub kilo daltonach (kDa).
Jak łatwo zauważyć, im mniejsze cząsteczki, tym szybszy, bardziej efektywny i mniej obciążający dla organizmu będzie proces trawienia kolagenu, ale przyjmuje się, że cząsteczki o masie mniejszej niż 5 kDa są przyswajalne bardzo efektywnie przez organizm, bo w ponad 90%.
Hydrolizowany kolagen w suplemencie diety ma cząsteczki o rozmiarze od 1 kDa o 10 kDa, a w pokarmach cząsteczki 100-300 kDa, więc proces trawienia kolagenu z pokarmu jest znacznie trudniejszy i mniej efektywny.
Hydrolizowane peptydy kolagenowe w zakresie od 1 kDa do 10 kDa stwierdzono po surowiczej stronie jelita, co wskazuje, że hydrolizat kolagenu może być wchłaniany w pewnym stopniu również w postaci niestrawionej przez proteazy i peptydazy w organizmie. Na przykład hydroksyprolina jest wchłaniana do krwi zarówno w postaci aminokwasów (w postaci wolnej), jak i peptydów.
Jaka wielkość peptydów kolagenu jest najlepsza?
Dobry, hydrolizowany kolagen ma od 1 do 5 kDa, należy jednak zauważyć, że poniżej 5 kD zasada im mniej, tym lepiej już nie obowiązuje. W badaniach klinicznych wykazano inne, ale równie efektywne spektrum działania kolagenu o masie 1-2 kDa (przeciwzmarszczkowe) i inne działanie kolagenu o masie 3-4 kDa (nawilżające).
Na podstawie:
Virgilio N, Schön C, Mödinger Y, et al. „Absorption of bioactive peptides following collagen hydrolysate intake: a randomized, double-blind crossover study in healthy individuals.” Frontiers in Nutrition. 2024;11:1416643.
Badanie wykazało, że po doustnym spożyciu hydrolizatu kolagenu, niezależnie od źródła (ryby, świnia, bydlę), dochodzi do znacznego wchłaniania zarówno wolnych aminokwasów, jak i di- i tripeptydów kolagenowych, co przekłada się na lepszą biodostępność niż w przypadku nierozłożonego kolagenu w pokarmie.
Zdzieblik D, Oesser S, Gollhofer A, König D. „Collagen peptide supplementation in combination with resistance training improves body composition and increases muscle strength in elderly sarcopenic men: a randomised controlled trial.” British Journal of Nutrition. 2015;114(8):1237-1245.
Przytoczone badania wskazują na lepszą przyswajalność peptydów kolagenowych w porównaniu do kolagenu natywnego z pożywienia, dzięki ich niższej masie cząsteczkowej ułatwiającej wchłanianie przez przewód pokarmowy.
